محمدمهدی فرقانی، استاد باسابقه ارتباطات و روزنامه‌نگار قدیمی کشورمان با صراحت از «مجیزگویی قدرت» در برخی رسانه‌ها انتقاد کرد و با تأکید بر «مسئولیت اجتماعی» روزنامه‌نگاری، از خبرنگاران و اهالی رسانه خواست تا در دوران پیچیده کنونی، با تکیه بر اخلاق و راستی‌آزمایی، رسالت اصلی خود را فراموش نکنند.
به گزارش ایسنا، محمدمهدی فرقانی، با بیان خاطراتی از ۵۵ سال فعالیت حرفهای خود، به تبیین دو مسیر متضاد در جهان روزنامه‌نگاری پرداخت و بر ضرورت پایبندی به اخلاق، مسئولیت اجتماعی و راستی‌آزمایی در عصر هوش مصنوعی تأکید کرد.
دکتر فرقانی در ابتدای سخنان خود که در مراسم گرامیداشت او با حضور جمعی از اساتید، دانشجویان و پیشکسوتان عرصه رسانه در خانه روزنامه‌نگاران شهر برگزار شد، ضمن قدردانی از برگزارکنندگان و حاضران، با تواضع گفت: «من چیزی برای تقدیر ندارم. جمله‌ای را از مرحوم دکتر معتمدنژاد وام می‌گیرم که می‌گفت: «من کاری نکردم، شانس من این بود که دوستان خوبی داشتم.» من نیز دوستان بسیار خوبی دارم که سرمایه زندگی من هستند و از تک‌تک آنان، به ویژه آقای دکتر خسروی و همه بانیان این گردهمایی، سپاسگزارم.»
این استاد پیشکسوت با اشاره به آغاز عشق‌بازی ۵۵ ساله خود با جهان روزنامه‌نگاری، جزئیات فعالیت‌های خود را چنین برشمرد: «از سال ۱۳۵۰ دانشجوی روزنامه‌نگاری شدم و از سال ۱۳۵۲، پس از گذراندن چند مرحله آزمون، وارد تحریریه روزنامه کیهان شدم. تا سال ۱۳۷۵ به طور کامل به دانشگاه مهاجرت کردم و تدریس در دانشکده را از سال ۱۳۶۵ آغاز کردم. از سال ۱۳۷۷ نیز به عنوان عضو هیات علمی فعالیت خود را ادامه دادم.»
فرقانی با ترسیم یک دسته‌بندی بنیادین از رسانه‌ها، اظهار کرد: «من معتقدم جهان روزنامه‌نگاری دو قطب خیر و شر دارد. قطب خیر، روزنامه‌نگاری است که در کنار مردم می‌ایستد، صدای محرومان و حاشیه‌نشینان است، مجیزگوی قدرت نیست و در پی تولید دانش، آگاهی و توسعه جامعه است. این همان روزنامه‌نگاری متعهد، مسئولیت‌پذیر و متخلق به اخلاق حرفهای است.»
وی در مقابل، قطب شر را اینگونه توصیف کرد: «قطب شر، روزنامه‌نگاری است که با قدرت زد و بند دارد و به او کمک می‌کند تا اهداف و مقاصدش را پیش ببرد. نمونه آن را در رسانه‌های بین‌المللی می‌بینیم که چگونه سیاست‌های تجاوزکارانه را توجیه و مشروعیت می‌بخشند و حتی گاهی دامن می‌زنند. من در این ۵۵ سال، همواره به همکاران، دانشجویان و دوستانم توصیه کرده‌ام که از مدار اخلاق، تعهد و مسئولیت اجتماعی خارج نشوند.»
تأکید بر ارزش‌های پایدار در عصر دیجیتال
این استاد ارتباطات با اشاره به تحولات شگرف در عرصه رسانه، خاطرنشان کرد: «پذیرفتم که برنامه‌های آموزشی ما با آنچه در جهان امروز می‌گذرد فاصله دارد و نیازمند بازبینی است. اما حتی اگر روزی اثری از روزنامه‌نگاری کاغذی باقی نماند و روزنامه‌نگاری به قول دکتر عاملی کاملاً خودکار (اتوماتیک) شود، باز هم به ارزش‌های بنیادین روزنامه‌نگاری نیاز داریم. راستی‌آزمایی، تعهد به اخلاق و مسئولیت اجتماعی، در فضای مجازی و عصر هوش مصنوعی که آکنده از اخبار ساختگی و جنجالی است، بیش از هر زمان دیگری ضروری هستند.»
هزینه‌های ایستادن در جبهه حق
دکتر فرقانی در بخشی از سخنان خود که با استقبال حاضران روبرو شد، به بیان هزینه‌های حرفهای خود پرداخت و گفت: «ایستادن در قطب خیر روزنامه‌نگاری هزینه دارد، تاوان دارد، عوارض دارد. من ۴۰ سال است که از درد شدید جسمی رنج می‌برم. پزشکان متخصص معتقدند منشأ این دردهای دائمی، فشارهای عصبی و جسمی ناشی از حرفه روزنامه‌نگاری در دوران جوانی است که بر مغز اثر گذاشته و سبب خطای شناختی و ارسال پالس درد شده است. پس ایستادن در جبهه درست، آمادگی پذیرش این هزینه‌ها را می‌طلبد.»
سخن پایانی؛ امید به خدمت
وی در پایان با آرزوی توفیق برای همگان، گفت: «امیدوارم همه ما تلاش کنیم در قطب خیر جهان روزنامه‌نگاری فعالیت کنیم. دست‌کم بتوانیم بگوییم اگر خدمتی نکردیم، خیانتی هم نکردیم. من به عنوان یک سرباز کوچک، اگر توانسته‌ام خدمتی ناچیز به این عرصه کرده باشم، از خداوند و بندگانش راضی هستم. از همه اساتید، همکاران، دانشجویان سابق و فعلی، صمیمانه سپاسگزارم و امیدوارم خداوند توفیق خدمت به مردم را به همه ما عنایت فرماید.»
در مراسم بزرگداشت محمدمهدی فرقانی جمعی از اساتید باسایقه روزنامه‌نگاری و ارتباطات و حوزه فرهنگ از جمله هادی خانیکی، یونس شکرخواه، علی‌اکبر قاضی‌زاده، سیدفرید قاسمی، مهدخت بروجردی، مسعود کوثری، سیدسعیدرضا عاملی، حسینعلی افخمی، سیدمحمد مهدی‌زاده، محمود مختاریان، محمدحسن یادگاری و حسین میرزایی حضور داشتند.
همچنین مجید رضائیان، استاد علوم ارتباطات و روزنامه‌نگاری، مهدخت بروجردی، عضو هیئت بازنشسته علمی دانشگاه علامه طباطبائی و همسر دکتر فرقانی، مهدی جلیلی، به نمایندگی از دانش‌آموختگان علوم ارتباطات و شاگردان دکتر فرقانی و سیدفرید قاسمی، روزنامه‌نگار و پژوهشگر حوزه ارتباطات و رسانه، به سخنرانی پرداختند.
اجرای این برنامه بر عهده مسعود کوثری، عضو هیات علمی گروه ارتباطات دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران بود. در پایان این مراسم نیز از خدمات و سال‌ها فعالیت علمی و حرفهای محمدمهدی فرقانی در عرصه روزنامه‌نگاری و علوم ارتباطات تجلیل شد.